MB&F HM8 Can-Am - MB&F HMX - MB&F HM5

Trong thế giới của các nhà sưu tầm đồng hồ cơ khí, nhóm “connoisieur” là những số ít không chỉ có tiềm lực kinh tế mà còn rất giàu kiến thức. Đối với họ việc sưu tầm cũng như hỗ trợ những nhà làm đồng hồ độc lập (independent) là một thú chơi ý nghĩa, và MB&F đang là cái tên được giới “connoisieur’ đánh giá là “độc lập đích thực’.

Cỗ máy phản lực Horological Machine No.9 – HM9 Flow của MB&F

Đồng hồ “độc lập’ – “independent” là gì?

Trước tiên, xin được phép làm rõ hơn khái niệm Independent trong ngành đồng hồ thế giới. Đây là cụm từ miêu tả về dòng đồng hồ mà ở đó linh hồn là những nghệ nhân tài hoa, có cái tôi rất riêng, họ không phụ thuộc vào bất cứ tổ chức hay tập đoàn nào. Chính vì thế họ không bị budget hay deadline hay lợi nhuận chi phối mà được thoả sức sáng tạo và phục vụ những nhóm nhỏ người chơi có trường phái rõ ràng thay vì số đông. Đa phần các nhà làm đồng hồ độc lập không có đủ khả năng để sản xuất số lượng lớn nên sự sáng tạo, sự khác biệt rõ là nét để thu hút những nhà sưu tầm kì cựu nếu muốn tồn tại lâu dài.

MB&F HM1
Phiên bản MB&F HM1 – “cỗ máy cơ khí” thời gian đến từ thương hiệu đồng hồ độc lập MB&F.

Đối với các nhà sưu tầm lâu năm thì mục tiêu của họ không chỉ còn là sở hữu nhiều đồng hồ của nhiều thương hiệu có tiếng, điều họ quan tâm chính là hỗ trợ các nhà làm đồng hồ độc lập vốn được coi là tương lai của ngành đồng hồ thế giới bởi sáng tạo bất thường rất có thể sẽ khai phá ra những khái niệm kĩ thuật mới chưa từng có tiền lệ. Các nhà sưu tầm hiểu rằng khó khăn lớn nhất chặn dòng sáng tạo của các nhà làm đồng hồ độc lập chính là kinh tế. Và họ đóng vai trò những nhà tài trợ cho dòng chảy sáng tạo của ngành đồng hồ thế giới không bị đứt đoạn, thu về trong bộ sưu tập của mình những cỗ máy có một không hai, số lượng có hạn một cách đúng nghĩa và tự hào về điều đó.

Max Busser trước khi quyết định hoạt động “độc lập”

Max Busser là một trong những cái tên làm đồng hồ độc lập thú vị hiện nay, luôn cố gắng đích thân thuyết trình tới giới sưu tầm những sáng tạo có phần “điên rồ”. Cách Max giới thiệu không hoa mĩ như một vị CEO ngồi trên ngai vàng của một tập đoàn lớn, mà gần gũi và đầy nhiệt huyết, như một anh nghệ nhân đầy đam mê. Chính điều này đã chinh phục rất nhiều nhà sưu tầm cũng như giới phê bình.

Maximilian Busser
Maximilian Busser – Nhà sáng lập thương hiệu đồng hồ MB&F.

Max Busser là con một nên tuổi thơ anh đã quá quen thuộc với việc ở một mình, lủi thủi với các trò chơi tự tạo. Những thước phim Star Wars, Star Trek, Thunderbirds hay những vòng đua nảy lửa của Can-Am Cup đều là nguồn cảm hứng xuyên sốt thời thơ ấu của Max. Công việc đầu tiên của Max trong ngành đồng hồ bắt đầu từ Jeager Le Coultre và sau đó là trọng trách làm CEO mảng đồng hồ quý hiếm tại thương hiệu gạo cội Harry Winston. Nghe thì có vẻ tuyệt vời nhưng bối cảnh mà Max tham gia vào chèo lái Harry Winston là khi thương hiệu đang ngấp nghé bờ vực phá sản, các sản phẩm không phù hợp, nhà cung cấp cũng không phù hợp và các kênh bán hàng yếu kém. Năm 1999 có lẽ là năm khủng khiếp nhất trong toàn bộ cuộc đời của Max. Anh làm việc như một người điên, và chỉ trong 3 tháng, anh đã bị loét dạ dày. Sau 18 tháng làm việc, Max cùng team của mình mới có thể ổn định và sau đó tăng doanh thu của Harry Winston Timepieces từ 8 đến 80 triệu đô la trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến năm 2005. Dòng Harry Winston OPUS do Max và cộng sự cho ra mắt năm 2001 đánh dấu bước chuyển mình của thương hiệu và ghi dấu ấn tượng đối với giới mộ điệu. Đây là dòng chuyên hợp tác với những thợ đồng hồ độc lập hay các nhà nghệ sĩ sáng tạo để tạo nên những chiếc đồng hồ độc đáo có một không hai. Thành công này bước đầu đánh dấu khả năng sáng tạo của Max Busser, được đông đảo giới mộ điệu ngưỡng mộ.

Bộ sưu tập đồng hồ OPUS Series của thương hiệu Harry Winston
Bộ sưu tập đồng hồ OPUS Series của thương hiệu Harry Winston – Mang đậm dấu ấn của Max Busser.

Năm 2005, Max quyết định chia tay Harry Winston để lập nghiệp với một thương hiệu độc lập đích thực, với mục đích quan trọng hơn cả là tạo nên những chiếc đồng hồ điên rồ nhất, vượt xa trí tưởng tượng của mọi người. Và thế là MB&F ra đời với kim chỉ nam là “Mỗi một người lớn sáng tạo, đồng nghĩa rằng đứa trẻ trong anh ta đã sống sót.” Cắt nghĩa câu nói này, Max cho rằng mỗi đứa trẻ sinh ra đều đã biết sáng tạo khi mà chúng không có khái niệm SAI trong đầu và thứ gì cũng là điều mới mẻ. Sức sáng tạo của trẻ nhỏ là vô hạn. Tuy nhiên trong quá trình lớn lên, những đứa trẻ được dậy cách nên làm mọi thứ theo truyền thống, đâu là đúng đâu là sai và vì vậy khi trưởng thành 80-90% họ sẽ trở thành những người lớn thông thường, bị bó buộc bởi các giới hạn và sự sáng tạo giờ đây là một thói quen xa xỉ. Và có lẽ những nhà sưu tầm còn “điên rồ” hơn cả Max, bởi bất cứ thiết kế nào anh cảm thấy hơi thiếu tính khả thi thì đó lại là những dòng được đón nhận nhất, ví dụ như HM4 hay HM6.

Cuộc nổi dậy MB&F – Mối liên kết chặt chẽ với nghệ thuật sáng tạo

Ở MB&F, kinh doanh không phải là mục tiêu. Max không có tham vọng phải ngồi trên một tài khoản ngân hàng tỉ đô, anh làm điều này trước tiên vì sự ám ảnh trong đầu. Những chiếc đồng hồ cũng không cần đạt tính nhận diện thương hiệu hay dễ nhìn giờ, dễ đọc số, dễ sản xuất hàng loạt. MB&F không có “deadline”cho các quá trình R&D, không tuân theo hạn ngạch thông thường chỉ để làm ra một chiếc đồng hồ có thể chỉ được giờ và lịch, điều mà điện thoại di động ngày nay có thể làm tốt hơn. Tàu vũ trụ, vũ khí chiến đấu từ nhân vật truyện tranh, người máy hay những món đồ công nghệ đến từ tương lai trở thành nguồn cảm hứng bên trong mỗi tác phẩm của MB&F. Max không gọi chúng là đồng hồ mà là Horological Machine – những cỗ máy cơ khí 3 chiều chỉ thời gian.

MB&F HM8 Can-Am - MB&F HMX - MB&F HM5
Từ trái sang phải: Phiên bản MB&F HM8 Can-Am, MB&F HMX và MB&F HM5

Những năm đầu tiên của MB&F thật khó khăn. Thương hiệu đứng trên bờ vực phá sản nhiều lần. Khi Max lần đầu trưng bày thành quả ở Basel, khách hàng hỏi Max xem còn có gì khác để cho họ xem không. “Không” – Max trả lời ngắn gọn và thế là các nhà bán lẻ ra về. Max từng chia sẻ về chiếc HM4 – Thunderbolt rằng“Tôi nghĩ không ai sẽ mua cái này, nó quá điên rồ dù thật thoải mái khi đeo.”

Phiên bản MB&F HM4 Thunderbolt – Một trong những “cỗ máy cơ khí” phức tạp nhất của MB&F.

Năm đó, MB&F nghĩ rằnng sẽ bán được 25 chiếc HM4, và tại cuộc chào sân ở Basel năm họ chỉ có 12 đơn đặt hàng. Có lẽ ngay cả các nhà bán lẻ cũng đã đánh giá sai lầm, bởi khi Basel kết thúc và những chiếc đồng hồ thực tự tới tay nhà sưu tầm, phép lạ đã xảy ra, email và các cuộc gọi từ khắp nơi trên thế giới đổ dồn vào những chiếc đồng hồ “điên rồ” của MB&F. Giờ đây MB&F đã 13 tuổi và luôn tự hào đã phát triển một loạt các mẫu đồng hồ mà ban đầu tưởng chừng không ai muốn mua.

Giá trị của tình bạn

Những người cộng sự, hay Max hay dùng từ “ những người bạn “, là phần rất quan trọng đối với Max và thương hiệu. Chính những người bạn này đã giúp MB&F trở nên độc nhất vô nhị. Thậm chí, tên thương hiệu đầy đủ là “ Maximilian Busser & Friends “ dịch ra “ Maximilian Busser và những người bạn “, cho thấy sự tôn trọng của Max dành cho những người “ bạn” của mình lớn lao đến chừng nào. Đây cũng chính là một trong những giá trị cốt lõi của công ty.

Giá trị của tình bạn luôn là một trong những giá trị cốt lõi của thương hiệu
Giá trị của tình bạn luôn là một trong những giá trị cốt lõi của thương hiệu

Dù gì đi nữa, từ Legacy Machines cho đến Horological Machines, bất kể dưới hình dạng nào, các cỗ máy của MB&F đều minh họa cho sức sáng tạo không ngừng mở rộng của thương hiệu. Không những vậy, MB&F cũng hợp tác với vô số các nghệ sỹ tài năng nhằm mang lại một loạt các mẫu đồng hồ phiên bản giới hạn đầy tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao. Nghệ thuật biểu diễn này bao gồm các mặt đồng hồ điêu khắc, hộp âm nhạc được kết hợp với nhà sản xuất hộp âm nhạc Thụy Sĩ Reuge và đồng hồ được sản xuất với công ty đồng hồ Thụy Sĩ L’Epée 1839, sẽ tiếp tục được giới thiệu tới độc giả của S&Sknightsbridge qua những bài phân tích tiếp sau.